Vài tổ quanh nhà ở đất Cà Mau

Phần lớn người nuôi ong dú ở Cà Mau bắt đầu từ vài tổ trong sân nhà. Không cần đất rộng, không cần đầu tư nhiều.

Nhưng nuôi trong sân có mấy đặc thù riêng mà nuôi ngoài vườn không gặp.

Vì sao nên bắt đầu nhỏ

Năm đầu là năm mắc nhiều lỗi nhất: mở thùng quá nhiều, đặt sai chỗ, quên chống kiến, thu mật sai lúc.

Với hai ba tổ thì lỗi cũng chỉ ảnh hưởng hai ba tổ. Với chục tổ thì lỗi nhân lên đúng bằng số đó.

Nuôi ít còn cho phép quan sát kỹ từng đàn, thấy được đàn khoẻ khác đàn yếu ra sao. Đó là thứ nuôi nhiều không có thời gian để ý.

Ở Cà Mau thì hơi muối từ gió biển làm thùng gỗ mau mục và kim loại mau gỉ, nên năm đầu càng nên nuôi ít để làm quen với đặc thù này.

Chọn chỗ trong sân

Không cần diện tích, chỗ đặt tổ chỉ chiếm chưa tới một mét vuông.

Đường bay và người nhà

Ong dú ra khỏi tổ thường bay thẳng một đoạn rồi mới toả ra. Đoạn thẳng đó là đường bay chính.

Nếu cửa tổ quay vào lối đi hay cửa nhà thì suốt ngày có ong bay ngang mặt. Không nguy hiểm vì ong dú không đốt, nhưng phiền và người nhà sẽ than.

Cách xử lý: quay cửa tổ ra hướng trống, hoặc đặt tấm chắn cách cửa tổ khoảng một mét. Ong sẽ bay vòng lên cao rồi mới toả.

Nói trước với người nhà rằng ong dú không có ngòi đốt. Nhiều lo lắng biến mất chỉ nhờ câu đó.

Kỳ vọng cho đúng

Vài tổ trong sân cho lượng mật vừa đủ dùng trong nhà và biếu người thân. Đừng tính chuyện bán.

Sản lượng ong dú vốn thấp, tính bằng lít mỗi năm cho mỗi tổ chứ không phải hàng chục lít.

Giá trị thật của quy mô này là học nghề và có nguồn mật sạch biết rõ nguồn gốc.

Muốn có thu nhập thì phải tính hàng chục tổ trở lên và mất vài năm gây dựng.

Khi nào nên mở rộng

Sau khi đã qua trọn một năm, thấy đàn qua được tháng 3 và tháng 4 mà không suy nặng.

Khi thấy việc chăm vài tổ vẫn nhẹ nhàng, không phải cố.

Khi đã kiểm tra nguồn hoa quanh nhà và thấy còn dư sức chứa.

Mở rộng bằng cách tách đàn từ tổ sẵn có thường an toàn hơn mua thêm, vì đàn đã quen khí hậu tại chỗ.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Nuôi chục tổ ngay năm đầu vì thấy dễ
• Quay cửa tổ vào lối đi hoặc cửa nhà
• Kỳ vọng thu nhập từ vài tổ trong sân

Câu hỏi thường gặp

Sân nhỏ có nuôi được không?

Được. Chỗ đặt tổ chỉ cần chưa tới một mét vuông. Cái cần là nguồn hoa trong bán kính vài trăm mét.

Ong dú có đốt người nhà không?

Không. Ong dú không có ngòi đốt, chỉ bu và cắn nhẹ khi bị động tới tổ.

Nuôi trong sân có ảnh hưởng hàng xóm không?

Rất ít nếu cửa tổ không quay sang nhà họ. Nên nói trước cho hàng xóm biết.

Vài tổ thì được bao nhiêu mật?

Đủ dùng trong nhà và biếu. Con số cụ thể phụ thuộc nguồn hoa quanh nhà.

Đi vắng dài ngày thì sao?

Đàn đã ổn định và có chống kiến tốt thì thường không sao. Nhờ người ngó qua mỗi tuần là yên tâm hơn.