Người Cà Mau vào nghề nuôi ong dú thế nào

Gần như ai ở Cà Mau cũng bắt đầu giống nhau: thấy nhà người quen có tổ ong dú, thấy hay, rồi mua thử một hai tổ.

Năm đầu thì phần lớn cũng trải qua những chuyện giống nhau.

Con đường phổ biến

Bắt đầu bằng việc thấy tổ ong dú ở nhà người quen. Thấy con ong nhỏ, không đốt, tổ gọn gàng, nghĩ chắc dễ nuôi.

Mua một hai tổ, thường của chính người quen đó hoặc trại gần nhà trong Cà Mau.

Đặt ở góc vườn hoặc cạnh hiên. Vài tuần đầu ngày nào cũng ra ngắm.

Rồi tới lúc đàn chững lại, mở thùng ra xem, không hiểu gì, hỏi người bán. Đó là lúc bắt đầu học thật.

Năm đầu thường trôi qua ra sao

Nhịp chung ở Cà Mau.

Những lỗi ai cũng mắc

Mở thùng quá nhiều. Đây là lỗi phổ biến nhất và cũng tốn kém nhất.

Mua nhiều tổ ngay lần đầu vì thấy giá tốt.

Thu mật sớm hoặc thu quá tay, rồi đàn không qua nổi tháng 3 và tháng 4.

Quên chống kiến. Ở Cà Mau thì mặn xâm nhập làm nhiều cây nguồn hoa chết dần vào mùa khô, đây là nguyên nhân mất đàn hàng đầu với người mới.

Và không ghi chép, nên khi đàn hỏng thì không biết vì sao.

Điều nhiều người tiếc

Hỏi người nuôi lâu năm ở Cà Mau rằng nếu làm lại thì làm khác chỗ nào, câu trả lời hay gặp nhất là: ghi chép từ ngày đầu.

Thứ hai là bắt đầu ít hơn. Nhiều người mua năm bảy tổ ngay, mất một nửa, rồi mới hiểu.

Thứ ba là đi thăm trại trong vùng trước khi mua. Một buổi đi thăm tiết kiệm được cả năm mò mẫm.

Và thứ tư là kiên nhẫn hơn: không tách sớm, không thu sớm, để đàn tự lên.

Khi nào coi như đã vào nghề

Khi qua được tháng 3 và tháng 4 đầu tiên mà đàn vẫn còn.

Khi nhìn cửa tổ là đoán được đàn đang ổn hay có vấn đề, không cần mở thùng.

Khi biết vườn nhà mình tháng nào có hoa gì, tháng nào trống.

Khi tách được đàn đầu tiên và tổ con sống qua mùa khó.

Bốn mốc đó thường mất một tới hai năm. Sau đó nghề nhẹ hẳn.

Điều thú vị là lúc đó số tổ thường vẫn chưa nhiều. Cái đổi không phải quy mô mà là cách nhìn: mình bắt đầu thấy được nhịp của mùa, biết lúc nào nên làm gì và lúc nào nên để yên. Từ đó việc mở rộng mới thật sự an toàn.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Mua nhiều tổ ngay lần đầu
• Mở thùng kiểm tra hằng tuần trong năm đầu
• Không ghi chép nên không học được từ sai lầm

Câu hỏi thường gặp

Người mới ở Cà Mau nên mua mấy tổ?

Hai tới ba tổ đã ổn định. Đủ để so sánh giữa các đàn mà không quá sức.

Bao lâu thì biết nuôi?

Qua trọn một năm là nắm được nhịp. Nhưng qua tháng 3 và tháng 4 đầu tiên mới là mốc thật.

Mất đàn năm đầu có phải chuyện thường không?

Khá thường. Vấn đề là mất rồi có biết vì sao không.

Nên học từ đâu?

Người nuôi lâu năm ngay trong Cà Mau. Kinh nghiệm địa phương không có trong sách.

Có cần dụng cụ gì đặc biệt không?

Rất ít. Giá kê, chân chống kiến, mái che là đủ cho năm đầu.